Các hành tinh

Bảy hành tinh cổ điển

Từ planet (hành tinh) bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là kẻ lang thang. Với người quan sát thời cổ, có bảy đốm sáng lang thang giữa các vì sao cố định: Mặt Trời, Mặt Trăng, Sao Thủy, Sao Kim, Sao Hỏa, Sao Mộc và Sao Thổ. Chiêm tinh vẫn gọi Mặt Trời và Mặt Trăng là hành tinh cho tiện, dù các nhà thiên văn thì không.

Trong truyền thống này, mỗi hành tinh đại diện cho một phần của cuộc sống. Mặt Trời là bản sắc, sức sống và mục đích. Mặt Trăng là cảm xúc, thói quen và điều an ủi ta. Sao Thủy là suy nghĩ, nói năng và học hỏi. Sao Kim là tình yêu, cái đẹp và những gì ta coi trọng. Sao Hỏa là động lực, khao khát và xung đột. Sao Mộc là sự phát triển, lòng rộng lượng và niềm tin. Sao Thổ là giới hạn, thời gian, trách nhiệm và những gì ta xây dựng từ từ.

Các hành tinh ngoài hiện đại

Ba hành tinh nữa được tìm thấy nhờ kính thiên văn: Sao Thiên Vương năm 1781, Sao Hải Vương năm 1846 và Sao Diêm Vương năm 1930. Các nhà chiêm tinh gán cho chúng ý nghĩa lấy một phần từ tên gọi thần thoại và một phần từ lịch sử của thời kỳ chúng được phát hiện.

Sao Thiên Vương được đọc là thay đổi đột ngột, độc lập và phát minh. Sao Hải Vương gắn với giấc mơ, trí tưởng tượng, tâm linh và sự mơ hồ. Sao Diêm Vương tượng trưng cho quyền lực, kết thúc và chuyển hóa sâu sắc. Vì chúng di chuyển rất chậm, các nhà chiêm tinh thường xem chúng mang tính thế hệ: nhiều người sinh cách nhau vài năm có chung cung của các hành tinh ngoài.

Nhanh và chậm

Nhìn từ Trái Đất, các hành tinh đi qua hoàng đạo với tốc độ rất khác nhau. Mặt Trăng nhanh nhất, đi hết vòng hoàng đạo trong khoảng 27 ngày và đổi cung cứ mỗi hai ngày rưỡi. Mặt Trời mất một năm, ở mỗi cung khoảng một tháng. Sao Hỏa mất chừng hai năm cho một vòng trọn. Sao Mộc mất khoảng 12 năm, tức chừng một năm mỗi cung, còn Sao Thổ khoảng 29 năm rưỡi. Sao Thiên Vương mất khoảng 84 năm, Sao Hải Vương khoảng 165 năm và Sao Diêm Vương khoảng 248 năm.

Sao Thủy và Sao Kim là trường hợp đặc biệt. Quỹ đạo của chúng nằm bên trong quỹ đạo Trái Đất, nên nhìn từ đây chúng không bao giờ ở xa Mặt Trời: Sao Thủy luôn trong vòng khoảng 28 độ quanh Mặt Trời, còn Sao Kim trong vòng khoảng 47 độ. Điều đó có nghĩa là tính cả năm, chúng đi qua hoàng đạo với tốc độ trung bình bằng Mặt Trời. Nhưng chúng lúc vượt lên trước, lúc tụt lại sau Mặt Trời, và khi nhanh nhất, Sao Thủy có thể đi khoảng hai độ mỗi ngày còn Sao Kim khoảng một độ và một phần tư, nhanh hơn mức một độ mỗi ngày của Mặt Trời. Vì thế thứ tự truyền thống từ nhanh nhất đến chậm nhất là Mặt Trăng, Sao Thủy, Sao Kim, Mặt Trời, Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương và Sao Diêm Vương.

Đôi khi một hành tinh dường như dừng lại và đi lùi một thời gian. Hiện tượng này gọi là nghịch hành. Thực ra không có gì đảo chiều cả: đó là hiệu ứng khi Trái Đất vượt qua một hành tinh ngoài chậm hơn, hoặc khi một hành tinh trong đi qua giữa chúng ta và Mặt Trời, giống như một chiếc xe chậm hơn trông như trôi lùi khi bạn vượt nó trên đường cao tốc.

Chủ quản và phẩm giá

Mỗi hành tinh chủ quản một hoặc hai cung, như bạn đã thấy ở bài trước. Các nhà chiêm tinh nói một hành tinh ở trong cung nó chủ quản là đang ở nhà riêng (domicile), và thể hiện bản chất của mình dễ dàng nhất ở đó. Ở cung đối diện, nó ở thế thất thế (detriment), hoạt động trên địa hạt kém quen thuộc hơn. Ví dụ, Sao Thổ ở Bảo Bình là đang ở nhà. Sao Thổ ở Sư Tử, cung đối diện, là thất thế.

Những ý tưởng này, gọi là phẩm giá cốt yếu, là trung tâm của chiêm tinh truyền thống. Chúng là cách mô tả biểu tượng của một hành tinh thoải mái đến đâu trong một cung, chứ không phải phán xét người tốt hay người xấu.

Thuật ngữ chính

Hành tinh

Từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là kẻ lang thang. Trong chiêm tinh, đó là Mặt Trời, Mặt Trăng và các hành tinh của hệ Mặt Trời được dùng trong lá số.

Các hành tinh ngoài

Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương và Sao Diêm Vương, được phát hiện nhờ kính thiên văn và chậm đến mức cả một thế hệ có chung vị trí của chúng.

Nghịch hành

Khoảng thời gian một hành tinh trông như đi lùi qua hoàng đạo khi nhìn từ Trái Đất.

Nhà riêng

Cung mà một hành tinh chủ quản. Các nhà chiêm tinh nói hành tinh đang ở nhà tại đó.

Thất thế

Cung đối diện với nhà riêng của một hành tinh, nơi sự thể hiện của nó được cho là kém thoải mái hơn.

Thử ngay: Xếp các hành tinh theo tốc độ

Sắp xếp mười hành tinh từ chuyển động trung bình nhanh nhất đến chậm nhất qua hoàng đạo, khi nhìn từ Trái Đất.

Kiểm tra mức hiểu bài